وابستگی 100 درصدی چین به واردات پسته؛ فرصتی طلایی برای پسته ایران

بازار پسته چین در سال 2025؛ رشد تقاضا، وابستگی کامل به واردات و فرصت‌های راهبردی برای ایران

مقدمه

بر اساس گزارش رسمی USDA – دفتر بازرگانی کشاورزی شانگهای با عنوان Pistachio Market Update 2025، چین در حال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان پسته در جهان است. افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان از فواید سلامتی پسته، رشد مصرف تنقلات سالم و توسعه تجارت الکترونیک، از مهم‌ترین عوامل رشد این بازار عنوان شده‌اند

رشد مصرف آجیل در چین؛ پسته در کانون توجه

مصرف آجیل درختی در چین طی پنج سال گذشته به‌طور متوسط سالانه ۵ درصد رشد داشته است. مجموع مصرف سالانه چین به حدود ۸ میلیون تن (معادل مغز) رسیده که معادل ۱۵ درصد مصرف جهانی است.
با وجود این، سرانه مصرف آجیل در چین در سال 2023 تنها ۰.۵۶ کیلوگرم بوده که فاصله قابل‌توجهی با کشورهای توسعه‌یافته دارد. پیش‌بینی می‌شود این عدد تا سال 2030 به ۱ کیلوگرم برسد؛ رشدی که مستقیماً به افزایش تقاضای وارداتی منجر خواهد شد

جایگاه پسته در سبد مصرفی چین

پسته اکنون یکی از محبوب‌ترین آجیل‌ها در چین محسوب می‌شود.

• • تقاضای سالانه پسته در چین در 2024: حدود 160 هزار تن

  • رتبه چین در واردات جهانی پسته: دوم جهان (پس از اتحادیه اروپا)

پسته علاوه بر مصرف به‌عنوان تنقلات، به‌طور گسترده در قنادی، کافی‌شاپ‌ها، محصولات لبنی گیاهی و دسرها استفاده می‌شود و از نگاه مصرف‌کننده چینی یک «ابرغذا» با پروتئین بالا و کالری پایین به شمار می‌رود

واردات پسته چین در سال 2024؛ وابستگی تقریباً 100 درصدی

چین تقریباً هیچ تولید داخلی مؤثری در حوزه پسته ندارد و به‌شدت به واردات وابسته است.

آمار واردات پسته چین در سال 2024:

• • کل واردات: 133,744 تن

  • آمریکا: 90,675 تن (68٪)

  • ایران: 40,721 تن (31٪)

  • استرالیا و ترکیه: سهم بسیار محدود

نرخ خودکفایی چین در تولید پسته نزدیک به صفر درصد اعلام شده و تولید داخلی استان سین‌کیانگ تنها حدود 300 تن در سال برآورد می‌شود

رفتار مصرف‌کننده پسته در چین

بر اساس داده‌های بازار:

• • 62٪ مصرف‌کنندگان آجیل زنان هستند

  • 53٪ زیر 34 سال (نسل Z)

  • 50٪ مصرف‌کنندگان حداقل هفته‌ای یک بار آجیل خرید می‌کنند

  • پسته در سال 2025 به محبوب‌ترین گزینه جعبه‌های هدیه سال نو چینی تبدیل شده است

در عین حال، فشارهای اقتصادی اخیر باعث افزایش حساسیت قیمتی شده و واردکنندگان به دنبال منابع رقابتی‌تر هستند؛ نکته‌ای مهم برای صادرکنندگان ایرانی

رقابت برندها و نقش نوآوری

بازار پسته چین تحت سلطه برندهای بزرگ تنقلات مانند:
Three Squirrels، Be & Cheery، Bestore، Costco و Rainbow
قرار دارد.
موفقیت در این بازار وابسته به:

• • یکنواختی رنگ و سایز پسته

  • درصد خندان بالا

  • بسته‌بندی حرفه‌ای و برندینگ

  • توسعه محصولات طعم‌دار و فرآوری‌شده

محرک‌های اصلی رشد بازار پسته چین

1. 1. سلامت‌محوری و تغذیه سالم

   2. پرمیوم‌سازی (Premiumization) پسته وارداتی

   3. نوآوری در کافه‌ها، نانوایی‌ها و دسرها

   4. رشد تجارت الکترونیک (Tmall، JD، Pinduoduo)

   5. رشد رژیم‌های گیاه‌محور با ارزش بازاری حدود 10 میلیارد دلار

جمع‌بندی و تحلیل برای فعالان بازار پسته ایران

بازار چین در سال‌های پیش‌رو:

• • پرتقاضا

  • وابسته به واردات

  • حساس به کیفیت، قیمت و برندینگ

خواهد بود. سهم 31 درصدی ایران در واردات پسته چین نشان می‌دهد که با استانداردسازی محصول، بسته‌بندی حرفه‌ای و اتصال مستقیم تولیدکننده به خریدار خارجی، امکان افزایش سهم ایران در این بازار وجود دارد.